AYHATUN ATEŞİN

n Ayhatun Ateşin “Sessiz Yürüyüş” isimli çıkış noktası Mersin olan ve sayısız yol kat eden çalışmasıyla yüzlerin, binlerin çığlık atmasını düşlüyor.

n Labirent çıkmaz sokaklarla savaşın çıkmaz yanını özdeşleşitren sanatçı, ayakkabılara şekil vererek toplum içindeki kişilerin aldıkları tavırları ve ruh hallerini de aktardı.

n“Sessizlik bozulmalı. Kadın duyarlığıyla. Kadın zerafetiyle bir çığlık atmalı. Kapıları açmak lazım. Kadınlar anahtar olmalı. Her kapıyı açan. Yürüyüş başlamalı. Kuşakları, kimlikleri, dinleri ve sınırları aşan...”

İlkeli Sohbetler bu hafta seramik sanatçısı Ayhatun Ateşin’i sayfalarına konuk etti. Ateşin 1961 yılında Lefkoşa’da hayata merhaba dedi. Lefkoşa sokaklarına sayısız anı bırakan konuğumuz 1974 yılında Emel Samioğlu ve Aylin Örek'ten resim dersleri aldı. 1980-83 yılları arasında Radyofarmasotik eğitimi alıp nükleer tıp teknisyeni olarak çalışmaya başlayan konuğumuz, 1986’dan itibaren seramik çalışmalarına start verdi. Seramik çalışmalarına başlar başlamaz 1987 yılında “Ezelden Ebede” isimli sergisini açtı. 1990’lı yılların başında ilk kişisel segisi olan “Ateş Sanatı”nı sanatseverlerle buluşturan konuğumuz gerek Kıbrıs’ta gerekse yurtdışında kişisel ve karma sergilere katıldı. 1993 yılında Londra'da Barbican Art Gallery'de Jill Crowley ile workshop çalışması yapan Ayhatun Ateşin, Avusturya'da da Anton Nussbichler ile workshop çalışmasına imza attı. Seramik sanatının yaygınlaşması için okullarda ve atölyesinde dersler veren Ateşin, bunun yanında Uluslararası Kadın Sanatçılar Kültür ve Sanat Birliği, Uluslararası Plastik Sanatçılar ve Türk Seramik Derneği üyesidir. Seramik sanatının yanında tiyatroyla da ilgilenen ve Lefkoşa Devlet Tiyatroları’nda sahnelenen pek çok oyunda rol alan Ayhatun Ateşin, “Sessiz Yürüyüş” ismini verdiği son çalışmasıyla dikkatleri üzerine çekti.

Ayhatun Ateşin “Sessiz Yürüyüş” isimli çıkış noktası Mersin olan ve sayısız yol kat eden çalışmasıyla yüzlerin, binlerin çığlık atmasını düşlüyor. Ayhatun yürüyüşte gerekli olacak seramikten ayakkabıları, ayakları korumaya yarayan giyecekler olduğundan tercih etti. Ayakkabıların genellikle derinden yapıldığını, tarihte cinsiyete ve toplum içindeki yerine göre farklılıklar gösterdiği gibi, ülkelere göre de biçim değişikliği ve topuk boylarında farklılıkları olduğunu belirtti. “Ayakkabı ölçümlerinin üç kurutulmuş arpa tanesinin boyu olan iki buçuk santime eşitlenerek 1305 yılında İngiltere’de başladığı sanılmaktadır” bilgisini veren Ateşin, on altıncı asırdan sonra ayakkabı çeşitlerinin çoğaldığını da sözlerine ekledi. Ayhatun Ateşin “Sessiz Yürüyüş” ismini verdiği çalışmasında kadın ayakkabılarını kullandı. Erkekleri kadın hayatından soyutlamayan konuğumuz kadının doğurgan yapısını esas aldığını dile getirdi. Ayakkabı, ayak divanı, kadın ve savaşa karşı eylem kavramlarından yola çıkarak parlamentoda hükümetteki yasalara ve kararlara müdahale edenleri ayakkabılarıyla sembolize etmeyi düşünen Ateşin, parlamentodaki herkesin kadın olduğunu düşledi. Konuğumuz savaşa karşı kendi eylemi nasıl olurdu sorusuyla yola çıkarak “Sessiz Yürüyüş”ü bir kadın eylemi olarak saptamak istedi. Bu yürüyüşte barut kokusu, silah sesi, top, tüfek yerine gürültüsüz bir sessiz yürüyüş olmasına karar verdi. Osmanlı döneminde kararlar Divan tarafından verildiği için ayakkabılarla ayak divanını iç içe geçiren Ateşin, kadın cinsiyetiyle özgür bir yol alışı çalışmasına aktarmak istedi. Özgür adımların kadınlarla atılacağına dikkati çekerek, ayakkabılara önce kapıları çaldırdı... Hem de siyasi olaylarla meydana gelen savaşlara inat barışa yürüyen kadın ayakkabıları... Ayakkabılar siyasi bir olaya karşı yürüdüğü için sayıları da meclisteki politikacıların sayısı kadar oldu. Sessiz başlayan bu yürüyüşte dil, gönül ve eylem birliğinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Ayhatun Ateşin, Lefkoşa’nın bölünmüşlüğünü labirent sokaklarla resmetti. Labirent çıkmaz sokaklarla savaşın çıkmaz yanını özdeşleşitren sanatçı, ayakkabılara şekil vererek toplum içindeki kişilerin aldıkları tavırları ve ruh hallerini de aktardı. Özgürlüğün neyi ifade ettiğini anlatan ve çözümün barışta olduğunu haykıran ayyakabıların kırmızı olmasını tercih eden Ateşin, bunu “Seramikte kırmızı uran oksitten meydana gelir ve zehir ihtiva ettiği için cüretkarca kullanmak cesur olmayı gerektirir” şeklinde açıkladı. “Sessiz Yürüyüş”te ilk ayakkabılar bu yüzden kırmızı oldu. Cesurca adım atmayı kafasına koyan konuğumuz barışa güçlü ve emin adımlarla gidilmesinin daha doğru olduğunu belirtti. Labirent sokaklarda yönünü bulmak için cesur olmak gerekliyse, Ateşin kırmızı ayakkabıları kullanarak barış için atılan cesur adımları sembolize etti. Kırmızı ayakkabılar çıkmaz sokakları aşmayı başararak kumlara doğru yürüdü. Kumlar sayesinde ayakkabılar denize ulaştı. Deniz mavidir ve mavi özgürlüktür. Bu noktada konuğumuz tarafından barış dolu bir dünyanın arzu edildiği anlatıldı. Kırmızıdan maviye doğru kayan ayakkabıların üzerine Kıbrıs Soli Harabeleri’nde görülen kuş motifini yerleştirdi. Böylelikle sessiz yürüyüş kanatlanıp göğe doğru uçmaya başladı. Özgür ufuklarda barışa doğru uçan kuşlar! Bütün dünyayı dolaşma ihtimalleri yüksek olduğundan böyle bir düşünceyle kuş motifini kullanan Ateşin, dünyadaki her sokağa barış yürüyüşünü yansıtmayı hedefledi. “Yarınların kadınları mutlaka neolitik analar gibi özgürlüğü, barışı, güzelliği ve sevgiyi doğuracaktır” açıklamasını yapan konuğumuz kadınlara büyük görev düştüğünü ifade etti. “Sessizlik bozulmalı. Kadın duyarlığıyla. Kadın zerafetiyle bir çığlık atmalı. Kapıları açmak lazım. Kadınlar anahtar olmalı. Her kapıyı açan. Yürüyüş başlamalı. Kuşakları, kimlikleri, dinleri ve sınırları aşan. Özgürlüğü sınırlayan her engeli aşarak engin ufuklara varan. Sevgiyle. Cesaretle. Bilinçle. Ve azimle. Sokaklar tanık olmalı bu yürüyüşe. Sokaklar ev sahibi olmalı. Gizlemeli kaba, kalın, çirkin yanlarını. Kadınlar sevmez çünkü dağılmışlığı, ayrılıkları, düşmanlığı... Birden... Bir’den bizler olmalı. Toplamak bütüne adım atmaktır. Kini sonlandırmak için. Bir fincan kahvenin dinginliği, ileri atılacak adımları pekiştirir. Köşe başlarını tutmak lazım. Kararlılığa yumruk olmak. Hep birlikte adım atmak güç demektir. Barış için birlikte yürümek, çoğalmak. Her yönden bir adımla çoğalmak, toplanmak, sessiz sesin çığlığıdır. Kapıları açmak bize kaldı. Açtığımız kapıdan özgürlüğü buyur etmek de... Kadınlar ambargolarla bir son verilmesi için seslerini yükseltiyor. Çünkü... Barışı kadınlar yapar.” İşte bu noktadan hareketle Ayhatun Ateşin Londra’da yaşayan kadınlara seslenerek “Sessiz Yürüyüş”ün kadınlarla sokakları aşıp başka dünyalara karışabileceğini haykırdı.