Geçenlerde Londra Türk Radyosunu dinlerken sevgili Osman Balıkçıoğlunun ‘Bizim İnsanımız Bizim Lefkoşamız’ kitabını tekrar radyoda serileştirdiğine tanık oldum.  Bunun üzerine belki de 8inci kez Osman abinin bu paha biçilmez kitabını kitaplığımdan alıp okudum.  Ve bır yıl kadar önce bu gizemli şehir hakkında aşağıda yazdığım yazıyı yeniledim. İşte yazım yeni şekliyle huzurlarınızda.

İnsan yaşlandιkça geçmişe olan özlemi artar. Bu bir kuraldιr. Ama sanιrιm biz Kιbrιslιlarιn nostaljik özlem duygularιmιz çok daha fazladιr.  Birbirini çoktan görmemiş birkaç arkadaş biraraya geldiğimiz zaman konu döner dolaşιr eski günlere gelir.  Eski günleri düşünürken insan bazen hüzünlenir, melankolileşir.  Bazen dudaklarιmιzda acι bir gülümseme, bazen gözlerimizde hafif bir nemlilikler belirir. Bazen de büyük bir kιzgιnlιk veya pişmanlιkla hatιrlarιz maziyi. 

Kιbrιs gazetelerinin ‘Vefatlar’ sayfasιna arasιra bakarιm. Zamanla yaşamιmιzιn renkli, Kιbrιs’ιmιzιn tanιdιk çehrelerini o sayfalarda görüp kahrolurum.  Onlarιn aramιzdan göçüşü ile kültürümüzün erozyonu çabuklaşιyor diye hüzünlenirim.

Nostalji özlemi sadece yabancι bir diyarda yaşadιğιmιz için hissettiğimiz memleket özlemi ile açιklanamaz. Kιbrιs’ta yayιnlanan gazeteler, çιkan kitaplarda da en çok işlenilen temadιr nostalji. Nostalji duygularιmιzι en çok doruğa çιkaran kent Lefkoşa’dιr. Daha doğrusu 74 öncesi eski Lefkoşa. Çocukluğumun, gençlik yιllarιmιn Lefkoşasι.

Lefkoşa birçok kişinin büyük bir tutkusudur. Niye? diye sorarsanız cevap vermek çok güçtür. Bambaşka bir özelliği, bir gizemi var bu şehrin. Neriman Cahit, Mustafa Doğrusöz, Dr. Filiz Kuntay ve Süleyman Ergüçlü en beğendiğim Lefkoşa aşιğι köşe yazarlarιndandιr. Neriman Cahit bu hastalιğa  “Depressif Lefkoşa Manisi” der.  Lefkoşa’da doğmadιğιm halde ben de bu hastalιktan muztarip olanlar arasιndayιm.  Lefkoşa’mιz, eskilerin Şeher’i hakkιnda çok yazι yazιldι, çok şiir okundu.  Hala yazιlιp okunmakta. Bu hastalιktan muztarip olan çok şair, yazar, araştιrmacι sevgili Beste Sakallι’nιn zevkten dörtköşe izlediğim ‘Papatya Seferleri’ programιna konuk oldu.

Osman Abinin bahsettiği dönem Lefkoşa’sιnda yaşadιğιm için kitabι daha fazla ilgi duyarak, zevk alarak ve zaman zaman büyük bir hüzünle okurum. Kitapta bahsedilen sadece Lefkoşa’nιn değil bütün Kιbrιs’ιn renkli simalarιnιn belleğimizden silinmemesini sağlayacak önemli bir çalιşma. Aynalι, Çoronik, Guşo, Becerikli, Altιparmak, Dubara bunlarιn bazιlarι.

Kιbrιs’a her gittiğimde ikinci gün değilse üçüncü gün muhakkak yalnιz başιma Lefkoşa’ya giderim.  Eski mahallemi, Bandabuliyayι, Girne Kapιsιnι, Arastalarι, Saray Önünü, Baf Kapιsιnι ne kadar sιcak olursa olsun saatlerce bir güzel dolaşιp hasret gideririm.  Acι tatlι anιlar gözlerimde canlanιr.  Sonra meşhur sandvücçü Talat Abiyi ziyaret edip ikram ettigi o tadιna doyum olmaz hellimli, turşulu sandvücünü yedikten, ve mahallemiz insanlarι hakkιnda bir güzel anι tazeledikten sonra tüm yorgunluğum giderilir.

Kιbrιs’a sιk gitmem. Her gittiğimde de kahrolur öyle dönerim.  Kιbrιs’taki 17 yιlιmιn çoğunluğunu geçirdiğim bu güzelim kentin, Lefkoşanιn halini görür kahrolurum.  Genelde Surlariçinin, ama en çok yιllarca kaldιğιm sokağιn dökülmüş, harabeleşmiş halini görür biterim.  Kaldιğιm evin şaibeli bir meyhane haline geldiğine tanιk olur içimde tarifsiz bir acι, bir burukluk çöreklenir.  36 yιl önce bιraktιklarι Lefkoşa’yι arayιp fakat bulamayan her insan gibi ben de onu bu hale sokanlara lânet yağdιrιrιm.  Ama bir taraftan da Lefkoşa’nιn Süleyman Ergüçlü ve kιzιna söylediği şu sözleri duyar gibi olur suçluluk hissederim. Sitemkar bir eda ile şöyle demişti Lefkoşa Süleyman Ergüçlüye: “ Sokaklarιm hala sana açιk, hιsarlarιmda hala kertenkeleler var, yaseminlerimin kokusu hala yerinde, Yeter ki sen iste… Ben buradayιm…”  (Süleyman Ergüçlü’nün “Nankör” yazιsιndan)

Geçen yaz Abdi Cavuş Sokağιndan geçip kendimi son gittiğimde henüz bitmemiş olan Büyük Han’da buldum.  Büyük Han Lefkoşa harabesinin ortasιnda bir mera gibi geldi. Sanιrιm otantik eski Lefkoşa bir tek orda ve Arasta Sokağιnda bulunabilinir artιk. Ordaki lokantada oturup çoktandιr yemediğim hellimli ve kιymalι böreklerin hakkιndan bir güzel geldikten sonra üstünden huyum olmadιğι halde bir de orta kahve içtikten sonra keyfime diyecek yoktu. Biraz olsun Lefkoşa’nιn bana verdiği hüznü unuttum.  

Önümüzdeki birkaç hafta benim belleğimdeki Lefkoşa’yι paylaşacağιm siz okurlarla.  “Depressif Lefkosa Manisinden” muztarip yukarιda sιraladιğιm  yazarlar kadar hünerli olmasa da.

Önümüzdeki hafta nostaljik yolculuğumuz devam edecek. Görüşmek üzere.