LEFKOŞA- Üç hafta önce İstanbul’da, iki hafta önce de Ankara’daydım.

Oralarda Kıbrısla ilgili nabız tutmaya çalışırken doğal olarak oraların nabzını da tuttum.

Çankaya'da Ahmet Necdet Sezer'li günlerin geriye sayımında sona geliniyor.

Sezer'in bire bir siyasi parti bağı bulunmuyor.

Denge arayışları içinde sürpriz bir isim olarak Çankaya'ya çıkmıştı. Demirel'in Çankaya yılları dolarken cılız da olsa, "görev süresini uzatma" seslendirmeleri olmuştu.

Sezer için o cılız seslendirmeler de olmadı..

* * *

Türkiye Cumhuriyeti kısa süre sonra yeni bir Cumhurbaşkanı ile tanışacak.

Çankaya'nın yeni ev sahibi kim olacak?

Türkiye’de siyasete az çok ilgi duyan herkesin yanıt aradığı soru bu.

Bu soruya yanıt tahmini yapılırken ortada olan tek isim AKP Genel Başkanı ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan.

Türkiye'de Cumhurbaşkanını Meclis seçer. Şu an Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde AKP'nin sahip olduğu sandalye sayısı Erdoğan'ın Cumhurbaşkanı seçilmesine yeter.

Erdoğan, Cumhurbaşkanı olmak isterse Genel Başkanı ve lideri olduğu partinin gücü O'nu Çankaya'ya taşır.

Ancak, kısaca laik ve demokratik olarak tanımlanan Türkiye Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanlığı için Erdoğan'ın sahip olduğu seçilebilme özelliklerine rağmen İslami anlayışı ve özellikle eşinin başı bağlı olması laiklik ilkesine uygun Cumhurbaşkanı olmadığı yargısını besliyor.

Parlamento aritmetiği ne olursa olsun gücünü koruyan başka merkezler bu yaklaşımla Erdoğan'ın Çankaya'ya çıkamayacağını, çıkarsa da orada rahat bir şekilde görev yapamayacağını çeşitli araçlarla hem siyasi kulislere hem de kamuoyuna aktarıyor.

* * *

Türkiye Cumhuriyeti demokratik ve laik bir cumhuriyettir.

Cumhurbaşkanının da bu iki temel ilkeye %100 uygun olması gerekir. Bu ilkesel olarak doğru.

Erdoğan'ın ismi hatta AKP'nin belirleyiciliğiyle Cumhurbaşkanı'nın laiklik anlayışının önemi çok fark edilecek şekilde öne çıktı.

Bu öne çıkış geçmişten bazı örneklerle kıyaslandığı zaman demokratikliğin laiklik kadar önemli olmadığı ya da önemsenmediği dikkat çekiyor.

Eğer demokratiklik de en az laiklik kadar önemli olsaydı 1960 askeri darbesinin lideri Cemal Gürsel ve 1980 askeri darbesinin lideri Kenan Evren'in Cumhurbaşkanlığı kabullenilebilir miydi?

Erdoğan, Çankaya'ya çıkmaya ısrarlı olursa kıyamet kopar diyenlere, "O durumda Türkiye elli yıl geriye gider" anımsatma yapılıyor ama "kararlılık" değişmeden şu söyleniyor: " Elli yıl geriye gitmek, yüz elli yıl geriye gitmekten iyidir."

* * *

Şu an tüm tahminler, tüm yorumlar Erdoğan, merkezli yapılıyor. Erdoğan, yavaş yavaş daha net konuşmaya başladı. Ciddi bir yanıltma amacı yoksa Erdoğan, Çankaya için kararını verdi.

Erdoğan’la basına kapalı bir ortamda bulunan bir kaynak, “Erdoğan, şahsına yönelik tepkilerin olduğundan fazla abartılı olarak kamu oyuna yansıtıldığına inanıyor. Bu nedenle de Çankaya ile ilgili kararını vermiş gibi” derken Erdoğan’ın kararlılığının sinyallerini aktarıyordu.

*            *           *

Ankara’da bir anlamda Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığına karşı büyük bir miting yapıldı. Ama Erdoğan ve kurmayları o büyük kalabalıktan mesaj almadı izlenimini veriyor.

Erdoğan'ın Cumhurbaşkanlığına aday olmayacağını söyleyenler öz olarak şunları söylüyor:

"Cumhurbaşkanı uzlaşı ile seçilmeli. Erdoğan seçilirken ya da seçildikten sonra uzlaşı sağlanıp Cumhurbaşkanlığı kabul edilecek bir isim değildir. AKP'nin şu anki Meclis gücüyle seçilse de Çankaya'da barınamaz. Neden barınamaz? Çünkü AKP dışındaki partilerin ve demokratik kurumların ve de en önemlisi askerin boykotu ile yüz yüze geleceği ortada. Böylesi bir gerginliği Erdoğan göze alamaz.

Erdoğan'ın Çankaya'ya taşıyacak AKP gücünün geleceği de belirsiz. Turgut Özal ve Süleyman Demirel örnekleri ortada tüm canlılığıyla duruyor. ANAP ve DYP, Özal ve Demirel'den sonra eriyip neredeyse yok olma noktasına geldi. Parlamento desteğine de sahip olmayan bir Erdoğan, Çankaya'da Cumhurbaşkanı değil siyasi bir mahkum olarak kalır."

* * *

Erdoğan, aday olur diyenlerin seslendirdikleri ise şöyle özetlenebilir:

"Cumhurbaşkanlığı her siyasetçi gibi Erdoğan'ın da hedefidir. Şu an için bu şans Erdoğan'ın elinde var. Yaşı gençtir ve yedi yıl sonra daha uygun olabilir denilse de önümüzdeki yedi yılda normal koşullarda iki genel seçim var. Bu iki genel seçimde AKP'nin Erdoğan'ı Cumhurbaşkanlığına taşıyacak güce sahip olacağının garantisini kim verebilir. Bunu Erdoğan da gördüğü için mevcut siyasi gücünü değerlendirip aday olacak ve Cumhurbaşkanlığı koltuğuna yerleşecek."

* * *

Cumhurbaşkanlığı seçimiyle ilgili yorumlar çok. Ancak ağırlık bu iki noktada toplanıyor.

Peki hangi yaklaşımın olasılığı daha yüksek.

Kısa bir süre öncesine kadar Erdoğan’ın Çankaya ısrarını sürdürmeyeceği görüşüne daha yakın hissediyordum tahminim. Ancak şu an için Erdoğan, Çankaya için yola çıkmış görünüyor.

Mevcut koşullarda Erdoğan’ın Cumhurbaşkanlığı vizesini Meclisten alması kolay. Ama ondan sonrası için görüntü hala oldukça sisli. Ankara’daki sis perdesi dağılmadan Türkiye’nin önüne görmesi kolay olmayacak.