Bir haftadır medya tarafından tanıtımı yapılan, abartılan, hakkında henüz gerçekleşmeden çeşitli yorumlar yapılan malum konuşma gerçekleşti.

Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt’ın konuşmasından söz ettiğimi sanırım anlamışsınızdır.

Generalin, bu günlerdir propagandası yapılan konuşmasının tam 11 TV kanalından canlı yayınlandığını da biliyor olmalısınız.

Üstelik de özellikle Başbakan Tayyip Erdoğan’ın ABD ziyaretine ve ABD Başkanı Bush ile yapacağı görüşmenin birkaç saat öncesine denk getirilmiş bir konuşma bu...

Bu anlamda devlet geleneklerine de pek uygun değil.

Bir genelkurmay başkanının, Anayasa’ya göre bağlı olduğu Başbakan’ın bu önemli ziyaret ve görüşmesine denk getirerek yaptığı bu konuşma bir anlamda askerin sivil idareye karşı tavrını da sergiliyor.

Kimilerine göre de bu tavırla ABD yönetimine de bir mesaj aktarılıyor.

Kim bilir, belki de Silahlı Kuvvetler’in sivil idareden ayrı bir otorite ve daha istikrarlı bir güç olarak Türkiye’nin meselelerine sahip çıktığı ve uluslararası meseleleri de yakından izlediği anlatılmak istenmiş olabilir.

Nitekim Türkiye medyasının, özellikle de Ankara temsilcilerinin günlerdir daha yapılmadan yorumladığı bu konuşmada beklenildiğinin aksine ABD’ye karşı en ufak bir eleştirinin yer almadığı görülüyor.

Üstelik de günler öncesinden devletin çeşitli kademelerinde PKK konusunda ABD yönetimine yöneltilen eleştirilerin henüz mürekkebi bile kurumadan, Kara Kuvvetleri Komutanı Başbuğ’un ve Genelkurmay Başkanı Büyükanıt’ın ABD’nin atadığı PKK Koordinatörü ile sözlerinin sıcaklığı devam ederken bu yaklaşımın özellikle belirtilmesi dikkati çekiyor.

Akla hemen şu sorular gelmiyor değil:

Bu genelkurmay kimin genelkurmayı?  Genelkurmay başkanı kime bağlı? Anayasa’ya göre Başbakan’a mı, yoksa Washington’da başka odaklara mı daha fazla bağlılık duyuyor?

Sürekli PKK konusunda ABD’yi eleştiren bu komutan niçin bu önemli konuşmasında ABD’ye bir satır bile yer ayırmadı?

Böyle bir yaklaşımın amacı ne olabilir? Büyükanıt ABD’ye ne gibi bir mesaj vermiş olabilir?

Bunlar tabii önümüzdeki günler çok tartışılacak meseleler. Tartışılması da gerekir.

Türkiye açısından ise meselenin daha başka bir boyutu var.

Niçin bir genelkurmay başkanının konuşması bu kadar abartılıyor, bu kadar propagandası yapılıyor ve bu konuşma vesilesi ile insanlar korkutulmak, siyasi partiler ve sivil toplum örgütleri korkutulmak isteniyor.

Medya niçin bu konuşmaya balıklama atladı? Amaç sadece sansasyon mu? Reyting mi?

Değilse amaç ne?

Merakla beklenen konuşmanın yapılmasından sonra hep birlikte gördük ki bu konuşma abartılmış. Büyükanıt’ın konuşması ABD’den hiç bahsetmemesi dışında beklenen sözler.

İrtica tehlikesi, Türkiye’nin karşı karşıya olduğu tehditler, Türkiye’nin içinden ve Avrupa’dan silahlı kuvvetlere yönelik maksatlı tertipler, vesaire...

Bunları zaten kaç gündür diğer komutanlar da sırayla söyleyip duruyor.

Şeriat tehlikesinin yanı sıra bölücülük yani PKK meselesi diğer malum konular.

Tabii daha önceden adı, ‘sert komutan’a çıktığı için olsa gerek, General Büyükanıt konuşmasının dozunu biraz yüksek perdeden tutmuş. Hükümete, AB’ye ve Türkiye’deki AB çevrelerine yönelik eleştirileri de oldukça sert.

Komutan’ın ayrıca, Türkiye’de silahlı kuvvetler ve güvenlik güçlerinin AB kriterleri ve demokratik değerler karşısındaki durumunu ele alan TESEV raporuna çok bozulduğu anlaşılıyor. Konuşmasında bu rapora ve bu raporu yazanlara ayrı bir bölüm ayırmasına bakılırsa onu en çok rahatsız eden meselelerden biri de bu olmalı.

Hatta komutanın esas olarak bu mesele nedeniyle bu konuşmayı yaptığı dahi söyleniyor.
İrtica tehlikesi, bölücülük gibi meselelerin de işin bu tarafını örtmek için kullanıldığı düşünülüyor.

Komutan sanki asıl kızgınlığını, ordunun siyasi hayat üzerindeki etkilerinin azalması gerektiği üzerinde duran AB yetkililerine ve bu konuya ilişkin önemli raporu hazırlayan TESEV yazarlarına ve yöneticilerine yöneltmiş gibi görünüyor.

Netice şu:

Silahlı kuvvetler elindeki yetkileri, olanakları yani gerçek iktidar gücünü bırakmak istemiyor. Bunun dışındaki her şey bir bahane... Bunun için de irtica ve bölücülük tehditlerini ön plana çıkarıyor.

“Türkiye Cumhuriyeti bunca tehdit ve badire altındayken silahlı kuvvetlerin ikinci plana çekilmesi, sivil yöneticilerin emrine girmesi, hatta demokratik denetim yöntemlerinin uygulanmasını kabul etmesi mümkün olamaz” demek isteniyor. Daha doğrusu açıkça bu söyleniyor.

Burada aslında temel mesele, bir genelkurmay başkanının böyle konuşuyor olması değil. Mesele, medyanın ve diğer bazı sivil kurumların yeterince değil, hatta hiç sivil olmaması.

Medyası sivil olan bir ülkede bir genelkurmay başkanı böyle bir konuşma yapsa 11 televizyon kanalı bunu naklen yayınlamak için günlerce önceden yarışa girer mi?

Zaten medyası sivil olan bir ülkede bir genelkurmay başkanı da bu yola tevessül etmez. Böyle bir konuşma yapmaz. Yapsa dahi tek sütunluk bir haber olur.

Ertesi gün de zaten –İspanya’da olduğu gibi- görevden alınır. Çünkü o ülke demokrasi ile yönetilmektedir.

Türkiye’de genelkurmay başkanının konuşmasını hiçbir TV kanalı vermeseydi bu konuşma bu kadar önemsenir miydi?

Konuşma ile ilgili olarak ABD’nin Ankara Büyükelçisi’nin sözleri ilginç:

“Türkiye’de her zaman kakofoni var. Bizim bir kaygımız yok”

Komutanın bunca naklen yayına rağmen Türkiye’ye yönelik tehditler konusunda pek inandırıcı olamadığı anlaşılıyor.