Türkiye eleştirilmekle birlikte görüşmelere şartlı da olsa devam edilmesi kararı ifade edildi.

Türkiye’ye Kıbrıs meselesinde birçözüm bulunabilmesi için Aralık ayına kadar süre tanındı.

Hatırlarsanız geçen hafta bu köşede yayınlanan yazım, ‘Tren Kazası mı? Yoksa  aklıselim mi?’ başlığı taşıyordu.

Çarşamba günü ( 8 Kasım 2006)  yayınlanan AB Türkiye İlerleme Raporu ile ilgili bir yazıydı.

Gerek AB içinde ve gerekse Türkiye’de, ilişkilerin dondurulmasını isteyenlerin seslerinin daha fazla çıkmaya başladığı bir dönemde yayınlanacak bu son İlerleme Raporu’nda acaba Türkiye ile AB arasında bazılarının beklediği gibi bir ‘Tren Kazası’ olacak mıydı?

Yoksa, ‘Aklı selim’ mi galip gelecek ve ‘Görüşmelere devam’ kararı mı çıkacaktı.

Son zamanlarda özellikle askerlerin ve onlar gibi AB’ye şüphe ile bakanların, hatta aleni olarak karşı çıkanların sesleri daha fazla duyulur olmuştu.

Bu gibi yaklaşımlar aslında, Türkiye AB ilişkilerinde zaten var olan meseleleri daha da ağırlaşrmaktan başka bir işe yaramıyordu.

O yazımın son bölümünde konunun bu tarafına değinerek şunları yazmıştım:

“Askerlerin siyasete müdahale meselesiyle ilgili açıklamaları ve AB’ya karşı tavırları Türkiye AB ilişkilerini geren ve meselelerin daha da zorlaşmasına neden olan yaklaşımlar. Bu yaklaşımlar nedeniyle Türkiye’de AB ile ilişkilerin dondurulması gerektiğini söyleyenlerin sayısı giderek artıyor. Böylece bunlarla, “Türkiye AB

ilişkilerindee bir tren kazası olmalıdir” diyenler aynı cephede yer almış oluyor.

Oysa Türkiye’nin de AB’nin de menfaati bu ilişkilerin devam etmesine bağlı.

Bakalım AB’de bu görüşten yana olanlar AKP’ye seçimlere kadar nefes almasına neden olacak bir süreyi kazandırabilecek mi? Bir tren kazasını engelleyebilecekler mi?

Ben, bu konuda olumlu düşünenlerden yanayım. Ne AB ileri gelenlerinin ne de AKP yöneticilerinin, böyle bir kazaya neden olmanın getireceği ağır sorumlulukları üslenmek istemiyeceklerini düşünüyorum.”

Şimdilik böyle oldu. ‘Tren Kazası’ olasılığı Aralık’a kadar ertelendi.

Türkiye’nin ve Türkiye-AB ilişkilerindeki ‘Diken üstünde olma’ durumu  bir süre daha devam edecek. Aslında Türkiye’nin çözülmemiş meseleleri olduğu sürece bu gerginliğin süreceğini kabul etmek gerekiyor.

Başka bazı AB üyesi ülkelerde olduğu gibi bu çözülmemiş meselelerin bir kısmı muhtemelen ancak zaman içinde çözülebilecek. AB aday üyeliği ya da AB üyeliği bu çözümleri kolaylaştırcak.

Hatta bazı meselelerin bu süreç içinde bile çözülemediği dahi olacak. Bunun birçok AB üyesi ülkede bol miktarda örnekleri bulunuyor.

AB Türkiye İlerleme Raporu’nda Türkiye’ye yönelik belli başlı 3 uyarı yer alıyor.

AB Kıbrıs'ta Türkiye'ye Aralık ayına kadar süre veriyor.  
Raporda, AB, "ek protokolün tam ve ayrımsız uygulanmasını, tüm ulaşım imkanları üzerindeki kısıtlamalar dahil malların serbest dolaşımı üzerindeki engellerin kaldırılmasını bekler. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi müzakere sürecinin ilerlemesini etkiler" şeklinde bir ifade yer alıyor.

“Türkiye yükümlülüklerini yerine getirmezse AB Komisyonu Aralık'taki AB Konseyi öncesinde konuyla ilgili tavsiyede bulunacaktır.” deniliyor.

Raporda ayrıca, işkence ve kötü muamele ile Güneydoğu'daki durumun endişeye yol açtığı belirtiliyor.

Raporda ayrıca ordu üzerindeki demokratik sivil kontrolün sağlanması gerekliğinin altı çizililiyor

Görüldüğü gibi bunlar Türkiye’nin bildik, ama bir türlü çözülmek istenmeyen  meseleleri.

Yani meseleler belli:

Kıbrıs, insan hakları, Kürt meselesi ve askerin siyaset üzerindeki tahakkümü...

Şimdi sormak lazım: Bunlar AB’nin mi, yoksa zaten bizim meselelerimiz mi?

Bunlar, Kıbrıs başta olmak üzere bizim meselelerimiz.

Ve biz bunları çözmek zorundayız. Bir ülke bu kadar çok  çözülmemiş meseleyle ve bu meselelerin yarattığı çözümsüzlüklerle ve uluslararası ilişkilerde bu meselelerin yol açtığı gerginlikler, açmazlarla sürgit uğraşmaya devam edemez.

Enerjisini ve geleceğini bu meselelerle bloke etmeyi sürdüremez.

Söz gelimi bir 301’inci madde, yani ifade özgürlüğü meselesini kendisi çözebilir. Bir insan hakları meselesini çözebilir.

Bu açılardan baktığımızda AB İlerleme Raporu’nu normal karşılamak gerekir.

AB, bizim yapmak zorunda olduğumuz bazı şeyleri bize hatırlatmaktan öte bir şey yapmıyor.

Bu hatırlattığı şeylerin Türkiye’nin aleyhine olduğunu söylemek ise çok vahim bir ruh halini ifade ediyor.

Hadi diyelim ki Kıbrıs meselesi,yıllar boyunca içinden çıkılamaz bir hale getirilmiş olan komplike bir uluslararası meseledir. Üstelik de son aşamada meselenin çözülememiş olmasında Rum yöneticilerin ve referanduma ‘hayır’ oyu veren Rumların rolü vardır.

Peki, ya işkence ya da ifade özgürlüğü meselesine ne demeli? Şimdiye kadar AB’nin zorlamasıyla getirilen değişikliklerle işkencenin azalması, ifade özgürlüğünün sınırlarının genişlemesi fena mı oldu?

İlerleme Raporu bu anlamda Türkiye’nin aynası görevini yapıyor.

Bu nedenle AB’ye değil, şimdiye kadar bu değişimleri gerçekleştirmeyenlere kızmamız daha doğru olur.